پاسخ: در مورد ازدواج سكينه دختر امام حسين(ع)

با مصعب بن زبير بايد گفت:

 

 

بين مورخين در اين زمينه اختلاف نظر وجود دارد.

 

گروهي بر اين عقيده اند كه

حضرت سكينه فقط با عبدالله بن حسن

(پسر عموي خود) ازدواج كرده است.

(شبر، جواد؛ ادب الطف،

ص 162 و مقرم، عبدالرزاق، ص 112.)

 

مقرم در كتاب خود مي¬گويد:

«مصعب بن زبير كارگزار برادرش در بصره بود.

از اين رو تسلطي بر حجاز نداشت

تا امام سجاد(ع) از او بيم داشته

و به ناچار بانو سكينه را به ازدواج او درآورد.

 

همچنين عواطف مردم نسبت

به اهل بيت(ع) جريحه  دار بود

و به خصوص بعد از واقعه كربلا

هر كس به آنان قصد سوئي مي ورزيد،

مبغوض ديگران مي گرديد.(همان)

 

اما گروه ديگري از مورخين

 

ازدواج اين دو را ذكر كرده اند.

 

ابن طقطقي مي نويسد:

«وي (مصعب) سكينه دختر حسين(ع)

و عايشه دختر طلحه را به همسري گرفت

و آن ها را يك جا در خانه خود گرد آورد».

(لفخرى فى الآداب السلطانية و الدول الاسلاميةص 124)

 

اكنون با آن چه بيان كرديم شايد ‌بتوان گفت

 

چه بسا اين ازدواج

به رضايت حضرت سكينه(س) نبوده

 

و تنها از روي مصالح سياسي ـ

اجتماعي صورت پذيرفته است.

 

چنان‌كه شواهد تاريخي بسياري

بر اين‌گونه ازدواج‌ها وجود دارد؛

 

مانند بسياري از همسران پيامبر(ص)،

امام حسن مجتبي(ع)

و برخي ديگر از ائمه(ع) كه حتي كمر

به قتل آن پيشوايان مي‌بستند

 

و قطعاً آن پيوندها به رضايت آنان نبوده است.

 

در اين جا نيز چه بسا حضرت سكينه(س)

 

به اين پيوند خرسند نبوده است؛

امّا از روي مصلحت تن داده است.

 

 

شاهد آن‌كه وقتي حضرت سكينه(س)

پس از مرگ مصعب

و ازدواج با خواهرزاده او، عبدالله بن عثمان،

سر از اطاعت او بر مي گيرد

و نشوز مي‌كند،

 

رملة بنت‌الزبير مادر وي

و خواهر مصعب نزد عبدالملك مي‌رود

و مي‌گويد:

«اگر چنين نبود كه ما مي‌خواهيم

پوششي بر كارهاي خود بگذاريم،

هرگز نسبت به كسي كه رغبتي در ما ندارد،

رغبتي به او نداشتيم.»

( ابنطيفور، بلاغات النسا، ص 192)

 

با توجّه به اين جمله و تصريحي كه در آن وجود دارد،

به راحتي مي‌توان به واقعيت اين پيوند پي برد.

چنان كه سبط بن جوزي نيز مي گويد:

 

«اين ازدواج به اجبار صورت گرفت.»

( سبط بن جوزي، تذكره الخواص، ص 249)

 

 

ازدواج حضرت سكينه با مصعب بن زبیر - آیت الله العظمی مکارم شیرازی کلیک کنید 

 

ازدواج حضرت سكينه با مصعب بن زبیر

پرسش : آیا سکینهدختر امام حسین(علیه السلام) با مصعب بن زبیرازدواج کرده است؟پاسخ اجمالی: دختران امام حسين(ع) پس از درگذشت شوهرانشان از سوى حاكمان بنى اميه مورد خواستگارى قرار می گرفتند و چون آنان از بنی امیه نفرت داشتند برای اینکه در طعمه آنان قرار نگیرند با افراد دیگری ازدواج می کردند. حضرت سکینه هم بعد از شهادت عبدالله بن حسن با مصعب بن زبیر که حاکم کوفه شد ازدواج کرد. پس از آنکه مصعب در جنگ با عبدالملک بن مروان کشته شد. عبدالملك بن مروان از سكينه خواستگارى كرد ولى وى نپذيرفت و با عبداللَّه بن عثمان بن عبداللَّه ازدواج كرد و اين باعث كينه دستگاه خلافت مروانى با سكينه شد.پاسخ تفصیلی: ابتدا لازم است یاد آور شویم که در صدر اسلامرسم و سنتبر آن بوده که زنان، هیچ گاه بعد از فوت و یا شهادت همسرانشان بى شوهر نمى ماندند و ازدواجمجدد براى آنان امرى طبیعى بود. و در برابر فرهنگ حاکمبر آن زمان مى بینیم که حتی خاندان پیامبر(صلی اللهعلیه و آله) زنان و مردان خود را به ازدواجپس از مرگ خویش توصیه مى کردند.(1)
از این رو می بینیم حضرت سکینهپس از شهادت عبد اللهبن حسن در واقعه کربلا،(2) با مصعب بن زبیرکه نوه عمه جدش امام علی(علیه السلام) بوده ازدواجنموده است و سبط بن الجوزى در این باره مى گوید: اولین کسى که سکینهبه عقد وى درآمد، آن هم از سر اجبار، مصعب بن زبیربود.(3) 
همچنین مورخین ازدواجهاى دیگری را برای حضرت سکینهذکر کرده اند که در اینجا به آن اشاره می کنیم: عبداللَّه بن عثمانحزامى، زید بن عمرو بن عثمانبن عفان، اصبغ بن عبدالعزیز بن مروان و ابراهیم بن عبدالرحمن بن ابى عوف.(4)
شاید براى بسیارى جاى این پرسش باشد که چگونه ازدواجهاى مکرر برای ایشان رخ داده است؟ 
در پاسخ به این سئوال باید گفت: بنا به گزارش هاى مورخان دختران امام حسین(علیه السلام) پس از درگذشت شوهرانشان از سوى حاکمان بنى امیه مورد خواستگارى قرار می گرفتند و چون آنان از خاندان بنی امیهبر اثر ظلمهایی که می کردند نفرت داشتند از این رو برای اینکه در طعمه آنان قرار نگیرند با افراد دیگری ازدواجمی کردند تا از این رو هم به آنان پاسخ منفى داده باشند و هم از اذیت و آزاری که از سوی حاکمان بنی امیه بر آنان روا داشته می شد بکاهند.(5)
از این رو حضرت سکینهبعد از شهادت عبدالله بن حسن با مصعب بن زبیرکه حاکمکوفه شد ازدواج کرد.(6) 
و پس از آنکه مصعب در جنگ با عبدالملک بن مروان کشته شد. عبدالملک بن مروان از سکینه خواستگارى کرد ولى وى نپذیرفت و این باعث کینه دستگاه خلافتمروانى با سکینهشد.(7)
از این رو سکینهپس از مصعب با عبداللَّه بن عثمانبن عبداللَّه بن حکیم بن حزام ازدواج کرد.(8)
و پس از وی نیز با اصبغ بن عبدالعزیز که حاکممصر بود ازدواجکرد و عبدالملک بن مروان وقتى متوجه این ازدواجشد به اصبغ دستور داد تا سکینهرا طلاقدهد. (9)
در نتیجه از منابع تاریخى استفاده مى شود که دستگاه خلافت بنی امیهنقش مهمى در ازدواج های حضرت سکینهداشته است.(10)

پی نوشت:
(1) . بحارالانوار، ج 42، ص 92؛ قوت القلوب، ابوطالب مكى، ج 1، ص 471، دارصادر، بيروت؛ مناقب آل ابى طالب، ج 3، ص 38، منتهى الآمال، محدث قمى، ج 1، ص 231؛ منتخب التواريخ، ملاهاشم، ص 143.

 تاریخ انتشار: « 1393/02/29 »

مطالب مرتبط

 

موضوعات مرتبط: پاسخ به شبهات دینی ، حضرت رقیه سلام الله علیهاوحضرت سکینه سلام الله علی