دیدگاه اسلام درباره عید نوروز چیست؟
پیرامون روز اوّل بهار،
از قدیم و ندیم بارها میپرسند:
در این روز که مردم در ایران
و در بعضی از کشورها،
به عنوان عید، جشن میگیرند
و به همدیگر تبریک میگویند،
آیا چنین روزی از نظر اسلام، عید است؟
مسلمانان در این روز، چگونه رفتار کنند؟
پاسخ:
در این تجزیه و تحلیل برآنیم تا
در این راستا به بررسی پردازیم
و زوایای این موضوع را از نگاه اسلام
و امامان معصوم(ع) مورد بحث قرار دهیم،
برای رسیدن به مقصود و نتیجهگیری
و پاسخ به پرسش فوق لازم است با توجه
به مطالب زیر، نتیجه را به دست آوریم:
١- نوروز، قبل از اسلام
اولین روز بهار، به عنوان عید و جشن ملی،
قبل از اسلام، وجود داشته
که از آن به عید باستانی، تعبیر میشود.
به عقیده بعضی
نخستین کسی که از نوروز تجلیل کرد
و آن روز را به عنوان عید ملّی،
جشن گرفت، جمشید بود.[١]
و به گفته بعضی دیگر:
جمشید بر سراسر جهان تسلّط یافت
و سرزمین ایران را آباد کرد
و اسباب کارها و امور در روز نوروز
برای او تکمیل و موزون گردید،
از اینرو این روز آغاز سال عجم گردید.[٢]
جمشید پسر تهمورث
از شاهان افسانهای قبل از اسلام
(قبل از مادها) است،
او در آن روزی که بر تخت سلطنت نشست،
اولین روز بهار بود، آن را نوروز خواند
و جشن گرفت،
جمشید مدّتی طولانی سلطنت کرد
تا آنکه مغرور شد و خود را خدای جهان نامید،
سرانجام ضحاک با همکاری مردم،
او را از سلطنت خلع نمود
و روزی در کنار دریای چین او را دید
و با ارّه، دو نیمش کرد[٣]
و به زندگی پر زرق و برق و مستکبرانه
و طاغوتی او پایان داد.
واما نوروز در روایات اسلامی شیعه
در حدیث معلّی بن خُنیس
(که بعداً ذکر خواهد شد)
امام صادق(ع) فرمود:
«نوروز، روزی است که خداوند از بندگانش
پیمانهایی گرفت که تنها خدای یکتا را بپرستند
و برای او همتا قرار ندهند
و ایمان به رسولانش و حجتهای خدا
و امامان(ع) بیاورند.
و روزی است که کشتی نوح(ع)
در آن روز بر کوه جودی نشست...»[٤]
و نیز از آن حضرت نقل شده که فرمود:
«نوروز همان روزی است که
ابراهیم خلیل
بتهای قومش را
(که در آن روز برای شرکت در مراسم جشن
از شهر خارج شده بودند) شکست.»[٥]
مجوسیان نیز از قدیم
به نوروز اهمیّت میدادند
و در آن روز به همدیگر تبریک گفته
و برای همدیگر هدیه میفرستادند
و مطابق روایتی،
در عصر خلافت امیرمؤمنان على
مجوسیان چند ظرف نقره که
در آن شکر ریخته بودند
در روز نوروز به آن حضرت هدیه کردند،
آن حضرت هدیه آنها را پذیرفت
و شکرها را بین یاران خود تقسیم کرد
و آن ظروف را به عنوان جزیه مالیات سرانه
آنها قبول کرد.[٦]
و نیز مطابق حدیث معلّی بن خُنیس،
از امام صادق(ع) نقل شده،
حادثهی عجیب زنده شدن هزاران نفر
از بنیاسرائیل قبل از اسلام،
به فرمان خدا که در آیه ۲۴۳ بقره
به آن اشاره شده،
در روز نوروز رخ داد.[٧]
توضیح اینکه:
در یکی از شهرهای شام،
بیماری طاعون راه یافت،
بسیاری مُردند
و این بیماری مجازاتی
از طرف خدا برای آنها بود،
زیرا رهبر الهیشان آنها را به جهاد
با دشمن فراخوانده بود،
ولی آنها از دعوت آن رهبر،
سرپیچی کرده بودند.
در این میان جمعیّتی از آنها
که هزاران نفر بودند که
طبق پارهای از روایات،
ده هزار یا هفتاد هزار یا هشتاد هزار نفر بودند
به بهانه گریز از بیماری طاعون،
از شهر خارج شدند
و پس از فرار از آن محیط،
در خود احساس قدرت و استقلال نمودند
و با نادیده گرفتن اراده الهی
و چشم دوختن به عوامل طبیعی،
دچار غرور شدند،
خداوند آنها را نیز در همان بیابان
با همان بیماری نابود ساخت.
مدّتها از این جریان گذشت
و حضرت حزقیل(ع)
که یکی از پیامبران بنیاسرائیل بود،
از آنجا عبور کرد
و از خدا خواست که آنها را زنده کند،
خداوند دعای او را به اجابت رسانید
و آنها به زندگی بازگشتند
و آن روزی که آنها زنده شدند، روز نوروز بود.[٨]
از مجموع این مطالب به دست میآید
که نوروز، قبل از اسلام،
روز محترم و خاصّی بود
و با پدیدار شدن رخدادهایی در آن روز
که غالباً مثبت بود،
بر اهمیّت و شهرت آن افزوده شد.
احترام نوروز بعد از اسلام
پس از اسلام نیز مطابق پارهای از روایات،
از این روز تجلیل شده و بروز رخدادهای مهمی
در چنین روز، موجب افزایش عظمت
و احترام آن شده است.
در حدیث معلّی بن خُنیس[٩]
از امام صادق(ع) که به تعبیر علامه مجلسی،
آن را در کتب معتبر دیدهام،
به چند رخداد بزرگ در نوروز،
بعد از اسلام اشاره شده است،
از جمله فرمود:
«وَ هُوَ اَلْيَوْمُ اَلَّذِي نَزَلَ فِيهِ جَبْرَئِيلُ
عَلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ
وَ هُوَ اَلْيَوْمُ اَلَّذِي حَمَلَ فِيهِ
رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ
أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَلَى مَنْكِبِهِ
حَتَّى رَمَى أَصْنَامَ قُرَيْشٍ
مِنْ فَوْقِ اَلْبَيْتِ اَلْحَرَامِ فَهَشَمَهَا،
وَ كَذَلِكَ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ،
وَ هُوَ اَلْيَوْمُ اَلَّذِي
أَمَرَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ
أَصْحَابَهُ أَنْ يُبَايِعُوا عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ
بِإِمْرَةِ اَلْمُؤْمِنِينَ،
وَ هُوَ اَلْيَوْمُ اَلَّذِي
وَجَّهَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ
عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى وَادِي اَلْجِنِّ
يَأْخُذُ عَلَيْهِمُ اَلْبَيْعَةَ
وَ هُوَ اَلْيَوْمُ اَلَّذِي ظَفِرَ فِيهِ بِأَهْلِ اَلنَّهْرَوَانِ
وَ قَتَلَ ذَا اَلثُّدَيَّةِ وَ هُوَ اَلْيَوْمُ اَلَّذِي يَظْفَرُ فِيهِ
قَائِمُنَا بِالدَّجَّالِ،
فَيَصْلُبُهُ عَلَى كُنَاسَةِ اَلْكُوفَةِ،
وَ مَا مِنْ يَوْمِ نَيْرُوزٍ إِلَّا
وَ نَحْنُ نَتَوَقَّعُ فِيهِ اَلْفَرَجُ،
لِأَنَّهُ مِنْ أَيَّامِنَا وَ أَيَّامِ شِيعَتِنَا،
حَفِظَتْهُ اَلْعَجَمُ وَ ضَيَّعْتُمُوهُ أَنْتُمْ»؛
« نوروز روزی است که:
١- جبرئیل در آن روز بر پیامبر(ص) نازل شد.
۲- و در آن روز پیامبر(ص)، علی(ع) را
بر دوش خود حمل کرد تا اینکه
علی(ع) بتهای قریش را
از قسمت بالای خانه کعبه فرو ریخت
و خرد کرد
و همچنین ابراهیم(ع)
در چنین روزی بتها را شکست.
٣- و در چنین روزی،
پیامبر(ص) به اصحاب خود امر کرد
(در روز غدیر خم) با علی(ع)
به عنوان امیرمؤمنان، بیعت کنند.
۴- در چنین روزی پیامبر(ص)
او را به وادی جنّیان فرستاد
تا از آنها در پذیرش اسلام و پیامبر(ص) ، بیعت بگیرد.
۵- در چنین روزی (بعد از عثمان)
با حضرت علی(ع) به عنوان خلافت،
بیعت دوم شد.
۶- در چنین روزی علی(ع)
(در عصر خلافتش) در جنگ نهروان
بر خوارج نهروان پیروز شد و مخدج ذوالثّديه
(سردمدار خوارج) را کشت.
۷- در چنین روزی قائم ما (عج) بر دجّال
(طاغوت یاغی عصرش) پیروز گردد
و او را در میدان کُناسه کوفه به دار کشد.
۸- هیچ نوروزی بر عمر ما نمیگذرد،
مگر اینکه ما در آن روز
امید فرج قائم (عج) را داریم،
زیرا آن روز، از روزهای ما
و از روزهای شیعیان ما است،
عجمها آن را پاس داشتند،
ولی شما (عربها) آن را تباه ساختید.»[١٠]
چنانکه ملاحظه میکنید
پدیدار شدن هشت رخداد بسیار بزرگ،
بعد از اسلام در چنین روزی (نوروز)
موجب عظمت و احترام مخصوص
این روز شده است.
از طرفی عالم بزرگ و مجتهد سترگ،
بنیانگذار حوزه علمیّه نجف اشرف،
شیخ طوسی (متوفای سال ۴۶۰ ه ق)
در کتاب خود «المصباح المتهجّد»
از معلّی بن خُنيس روایت میکند
که امام صادق(ع) فرمود:
«هرگاه روز نوروز فرا رسید،
در آن روز غسل کن،
پاکیزهترین لباسهای خود را بپوش
و با بهترین عطرهایت خود را خوشبو نما
و در این روز روزه بگیر
و پس از انجام نافلههای نمازها
و انجام نماز ظهر و عصر، چهار رکعت
(دو رکعت، دو رکعت) نماز
(به نیّت نماز نوروز) بخوان،
در دو رکعت نماز اول،
در رکعت اول بعد از حمد،
ده بار سوره قدر و در رکعت دوم
بعد از حمد، ده بار سوره کافرون را بخوان
و در دو رکعت دوم، در رکعت اول،
بعد از حمد، ده بار سوره توحید
و در رکعت دوم بعد از حمد،
ده بار سوره ناس و سوره فلق را بخوان
و پس از نماز، سجده شکر انجام بده
و در این سجده، دعای زیر را بخوان که
در این صورت خداوند گناهان
پنجاه سال تو (یا پنج سال تو)
را (اگر با شرایط باشد) میبخشد،
آن دعا این است:
«اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
اَلْأَوْصِيَاءِ اَلْمَرْضِيِّينَ وَ عَلَى أَرْوَاحِهِمْ
وَ أَجْسَادِهِمْ...»
(بقيهی دعا در مفاتیح الجنان، ذکر شده است.)
و در این روز (نوروز) این فراز از دعا
و ندا را بسیار بخوان:
«يَا ذَا اَلْجَلاَلِ وَ اَلْإِكْرَامِ».[١١]
نقل روایت معارض، از امام کاظم(ع)
از سوی دیگر، محدّث خبير،
رشید الدّین طبرسی (متوفّای سال ۵۸۸ ه.ق.)
در کتاب خود مناقب،
روایت کرده که
منصور دوانیقی (دوّمین خلیفه عبّاسی)
از امام کاظم(ع) تقاضا کرد
تا روز نوروز در مجلس جشن او
برای تبریک بنشیند
و هدایایی را که مردم میآورند بپذیرد،
امام کاظم(ع) این تقاضا را رد کرد و فرمود:
«إِنِّي قَدْ فَتَشْتُ اَلْأَخْبَارَ عَنْ جَدِّي رَسُولِ اَللَّهِ
صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَلَمْ أَجِدْ لِهَذَا اَلْعِيدِ خَبَراً
وَ إِنَّهُ سُنَّةُ اَلْفُرْسِ وَ مَحَاهَا اَلْإِسْلاَمُ
وَ مَعَاذَ اَللَّهِ أَنْ نحيا نُحْيِيَ مَا مَحَاهَا اَلْإِسْلاَمُ»؛
«همه اخباری را که از جدّم رسول خدا (ص) رسیده، بررسی کردم، خبری در مورد این عید (نوروز) نیافتم،
این عید سنّت پارسیان است،
اسلام آن را محو نمود و پناه میبرم
به خدا از اینکه چیزی را که اسلام آن را محو نمود،
زنده سازم.»
منصور گفت:
«ما این مراسم را برای سیاست
و تدبیر امور ارتشیان، انجام میدهیم،
تو را به خدای بزرگ سوگند میدهم،
در این مجلس بنشین.»
امام کاظم(ع) ناگزیر در آن مجلس نشست،
امیران، فرماندهان، سرداران و ارتشیان
و سایر مردم به محضر آن حضرت میآمدند
و تبریک عرض میکردند
و هدایایی را میآوردند،
خادم منصور در آنجا حاضر بود
و آن هدایا را کنترل میکرد؛
در ساعت آخر، پیرمردی وارد شد
و به امام کاظم(ع) عرض کرد:
«ای پسر دختر رسول خدا!
من فقیر تهیدست هستم،
از اینرو چیزی نداشتم
به عنوان هدیه بیاورم،
ولی سه بیت شعری را که جدّم
در سوگ جدّت امام حسین(ع) سروده،
به شما هدیه میکنم
و آن سه بیت این است:
عَجِبْتُ لِمَصْقُولٍ عَلاَكَ فِرِنْدُهُ/
يَوْمَ اَلْهِيَاجِ وَ قَدْ عَلاَكَ غُبَارُ
وَ لِأَسْهُمٍ نَفَذَتْكَ دُونَ حَرَائِر/
يَدْعُونَ جَدَّكَ وَ اَلدُّمُوعُ غِزَارُ
أَلاَّ تَقَضْقَضَتِ اَلسِّهَامُ وَ عَاقَهَا/
عَنْ جِسْمِكَ اَلْإِجْلاَلُ وَ اَلْإِكْبَارُ
«در شگفتم از آن شمشیرهای برّنده
که تیزی آنها در روز درگیری عاشورا،
بر روی پیکر غبارآلودت وارد شدند
و نیز در شگفتم از آن تیرهایی که
در برابر چشم بانوان حرم،
در پیکرت فرو رفتند،
در حالی که آن بانوان،
جدّت را به استمداد میطلبیدند
و سیلاب اشک از دیدگانشان روان بود.»
امام کاظم(ع) به او فرمود:
هدیهات را پذیرفتم، در اینجا بنشین،
خداوند به تو برکت دهد.
آنگاه امام به خادم فرمود:
نزد رئيس (منصور) برو و صورتحساب
مجموع این هدایا را به او گزارش بده
و بپرس که آنها را چه کنم؟
خادم چنین کرد،
سپس به حضور امام کاظم(ع) بازگشت
و گفت: منصور میگوید:
همه آنها را به تو بخشیدم،
اختیار آنها با خودت باشد.
آنگاه امام کاظم همه آن هدایا را
به آن پیرمرد بخشید.[١٢]
به این ترتیب امام کاظم(ع) هم
به منصور و درباریانش فهماند که
ما به هدایا و زرق و برق دنیا دل نبستهایم
و هم پیرمرد شیعهی فقیر را که
خاطره امام حسین(ع) قهرمان
و سمبل مبارزه با طاغوتها را در کاخ طاغوت،
تجدید کرد،
شاد نمود
و هم از جشن نوروز بهرهبرداری نموده
و با بیان مظلومیّت امام حسین(ع)
ستمگران و طاغوتیان را محکوم کرد.
نتیجهگیری و جمعبندی
در مجموع میتوان گفت:
روایاتی که در شأن نوروز،
از امامان معصوم به ما رسیده،
متعارض است،
یعنی بعضی از روایات،
آن را ستودهاند
و بعضی (مثل روایت مذکور از امام کاظم(ع))
آن را از امور دوران جاهلیّت دانسته
که اسلام آن را محو نموده است،
ولی بعد از کندوکاو و بررسی همه جانبه
و جمعبندی، میتوان چنین نتیجه گرفت که:
١ ۔ روایات در تأیید و ستایش
و مبارک بودن روز نوروز
بیشتر از روایت یا روایات سرزنش است.
۲ - قرائن و سیره علمای بزرگ
و مراجع تقلید از قدیم و ندیم
در شأن نوروز و جلوس آنها
و تبریک گفتن آنها به همدیگر،
بیانگر آن است ک نوروز،
از روزهای برجسته و مبارک است،
نهایت اینکه واژه «عید» برای این روز،
از دیدگاه اسلام ثابت نیست،
چرا که در اسلام به طور رسمی
چهار روز عید است که عبارتاند از:
۱- عید فطر ۲- عید قربان ۳- عید غدیر
۴- روز جمعه که عید است؛
و در حدیث امام کاظم(ع) به احتمال قوی،
عید بودن آن، مورد سرزنش قرار گرفته است.
بر همین اساس، حضرت امام خمینی
قدس سرّه با اینکه در روز نوروز،
جلوس داشتند و تبریک میگفتند
و تبریک دیگران را میپذیرفتند
و در پیام تلویزیونی خود،
دعای معروف
«يَا مُقَلِّبَ اَلْقُلُوبِ وَ اَلْأَبْصَارِ...»
را میخواندند،
ولی از به کار بردن واژه عید
برای نوروز امتناع میورزیدند،
در این راستا، حضرت حجةالاسلاموالمسلمین
آقای رحیمیان،
یکی از اعضاء دفتر امام مینویسد:
«ما روز نوروز
به اتاق حضرت امام وارد شدیم...
امام حدود ساعت ٩ صبح،
بانشاطتر از روزهای گذشته
و متبسّم و با قبای نو وارد شدند
و به افراد حاضر که در مجموع
با دکترها پنج نفر بودیم،
چند بار مبارک باشد،
گفتند،
سپس خودشان سراغ
سکههای یکریالی را گرفتند
و کف دست قرار دادند،
افراد حاضر نیز بعد از دستبوسی،
هر کدام چند عدد برداشتند،
مشابه این برنامه در نوروز سالهای دیگر
نیز تکرار میشد.
در عین حال، در اواسط فروردین ۱۳۶۲
از سوی دفتر،
به منظور پاسخ و تشکر از تمام کسانی که
به مناسبت نوروز و یومالله ۱۲ فروردین
(روز جمهوری اسلامی)
برای حضرت امام،
تلگراف و پیام تبریک فرستاده بودند،
تهیه شده بود،
متن مزبور، جهت تصویب،
خدمت امام قرائت گردید،
در متن جمله «عید نوروز» آمده بود،
حضرت امام فرمودند:
«کلمهی عید را حذف کنید.»[١٣]
نظریه علامه مجلسی (ره)
عالم و محقّق و محدّث بزرگ، علامه مجلسی (ره) که در گردآوری احادیث و اخبار پیامبر(ص) و امامان(ع) و در بررسی آنها ید طولا داشت، نوروز را بر اساس روایات به عنوان روز مبارک، ستوده و در بیش از بیست مورد از بحارالانوار از ستایش آن سخن به میان آورده است[١٤] و پس از ذکر روایت معارض از امام کاظم(ع) که در بالا ذکر شد، مینویسد: «روایتی که از امام کاظم(ع) نقل شده با روایت معلّی بن خُنیس، مخالف و معارض است، ولی احادیث معلّی بن خُنیس در بین اصحاب قویتر و مشهورتر است و ممکن است روایت منسوب به امام کاظم(ع) از روی تقیّه بوده، زیرا حدیث معلّی مشتمل اموری است که از موارد تقیّه است (مانند اینکه، فرمود: عجمها عظمت و احترام نوروز را رعایت کردند، ولی شما عربها آن را تباه ساختید). از اینرو تبرّک جویی به روز نوروز در عصر خلفا در شهرهای غیر شیعیان، به خاطر تقیّه انجام نمیشد، یا اینکه منظور از نوروزی که در حدیث معلّی بن خُنیس آمده، غیر از نوروزی است که در حدیث امام کاظم(ع) آمده است.»[١٥]
توضیح نگارنده در جمعبندی بین روایات
روز نوروز در جامعه از قدیم و ندیم دارای دو جنبه است، جنبه مثبت و منفی، سلاطین، امامان(ع) شخصیّتها، علماء و سایر مردم، در مورد روز نوروز، دو گونه عمل کردهاند، بعضی بیشتر به سراغ جنبههای منفی و مراسم خرافی و بیاساس، از قیود نوروز رفتهاند و در این راستا، افراط نموده و به حدّی که گفته میشود بیشترین فسادها و گناهان در این ایام نوروز رخ میدهد و... قطعاً نوروز از این زاویه، نه تنها روز مبارک نخواهد بود، بلکه روز نامبارک و پلید و مایه فحشاء و منکرات شده و از این جهت مورد سرزنش است و از نگاه اندیشه و خرد و هر خردمندی، ستوده است و روایات و گفتار علمایی که از آن بدگویی نمودهاند و آن را از امور دوران جاهلیّت دانستهاند، در رابطه با اینگونه امور منفی است؛ و یا عید بودن آن را انکار کردهاند.
ولی روایاتی که بیانگر ستایش نوروز است و بر همین اساس مورد احترام علمای بزرگ و مراجع تقلید میباشد، به خاطر توجّه به مراسم مثبت و جنبههای مفیدی است که در محور نوروز انجام میگیرد، مانند نظافت، لباس نو پوشیدن، ایجاد تحوّل در خود همگام با تحوّل طبیعت و فراگیری درس خداشناسی و معادشناسی از آغاز بهار که به راستی زمین و زمان و درختان و هوا و فضا و طراوت و نشاط بهار که گویی همه جشن گرفتهاند و هرکدام به زبانی از ستودگی و نشاط نوروز و آغاز بهار سخن گفته و مبارک باد میگویند.
بنابراین نوروز همگام با نسیم بهاری و شکوفههای درختان و زنده شدن زمین و جوانه زدن گیاهان و در کنار آن، صله رحم، دید و بازدید، خانهتکانی و بهداشت و نظافت و آشتی نمودن افرادی که مدتها با هم قهر بودند و... جهات مثبتی است که هر خردمند آن را میپسندد و آن روزی را که دارای چنین آغاز مفید و مثبت است میستاید و اگر به جای این پدیدههای مفید، سراغ جهات و انحرافی که منشأ مفاسد و بیبندوباری و اسراف و خطاهای دیگر گردد برویم، چنین روزی قطعاً مشئوم و نامبارک بوده و باید آن روزی را که منشأ آن فسادها شده، روز نامبارک و ناستوده خواند.
برای توضیح بیشتر، نظر شما را به شرح و بررسی زیر جلب میکنم:
مراسم نوروز، قبل و بعد از آن
نوروز، نخستین روز بهار است، نخستین روز بهترین فصل سال، سرآغاز زنده شدن زمین و شکوفهها و وزیدن نسیم دلانگیز بهاری و چهچه زدن مرغان، به راستی اولین کسی که چنین روزی را به عنوان روز جشن ملی اعلام کرد، باید در این جهت به او آفرین گفت، چرا که گویی زمین و زمان، جشن گرفتهاند و پس از دوران سرمای سخت و سکوت طولانی موجودات زمین که گیاهان را نیمهجان کرده و پس از برف و بوران، زمین و فضا، اعتدال خود را باز یافته، همه چیز نشانگر نشاط و طراوت است و حتی باد شفابخش بهاری نوید زندگی تازه میدهد، به گفته مولانا در مثنوی:
گفت: پیغمبر به اصحاب کبار / تن نپوشانید از باد بهار
آنچه را با برگ داران میکند/ با تن و جان شما آن میکند
و به گفته سعدی:
که تواند بدهد میوه رنگین از چوب/ یا که باشد که برآرد گل صدبرگ از خار
این همه نقش عجب بر درودیوار وجود/ هرکه فکرت نکند نقش بود بر دیوار
ارغوان ریخته بر درگه خضرای چمن/ چشمههایی که در او خیره بماند ابصار
کوه و دریا و درختان همه در تسبیحاند/ نه همه مستمعان فهم کنند این اسرار
آفرینش همه تنبیه خداوند دل است/ دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار
خبرت هست که مرغان سحر میگویند/ آخر ای خفته سر از بالش غفلت بردار
صحنهی بهار، کلاس درس خداشناسی و معاد شناسی و تحوّل و رشد و تکامل است، اگر به راستی انسانها از این کلاس عمیق و زیبا، درس بیاموزند، درس بزرگی آموختهاند، در این صورت باید سرآغاز چنان صحنه را به عنوان روز برتر نامید و جشن گرفت.
اگر مراسم نوروز، بر این اساس پیریزی گردد و همگام و همگون با حقیقت دعای آغاز سال که بیانگر تحوّل و نغمه توحیدی است باشد که:
«يَا مُقَلِّبَ اَلْقُلُوبِ وَ اَلْأَبْصَارِ يَا مُدَبِّرَ اَللَّيْلِ وَ اَلنَّهَارِ يَا مُحَوِّلَ اَلْحَوْلِ وَ اَلْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَى أَحْسَنِ اَلْحَالِ»؛
«ای خداوندی که گرداننده قلبها و چشمها هستی و تدبیر کننده نظم شب و روز میباشی، ای دگرگون کننده حال و احوال، حال ما را به نیکوترین حال تبدیل ساز.»
آنان که طعم توحید را چشیدهاند، در ایام دلانگیز پرنشاط آغاز بهار، به پیروی از امامان(ع) آیاتی از قرآن همچون آیه زیر را تلاوت کرده و مفاهیم آن را در اعماق جانشان دریافت میکنند که:
«إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ لَآيَاتٍ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ»[١٦]؛
«همانا در خلقت آسمانها و زمین و آمد و شد شب و روز، قطعاً نشانههایی برای صاحبان اندیشه است.»
هرگاه در مراسم نوروز، انسانها به دنبال چنین مفاهیم سازنده و مثبت بروند، قطعاً چنین روز مبارک است و جشن گرفتن آن و دیدار و بازدید و تبریک به همدیگر و تقدیم هدایا، بسیار مطلوب و پسندیده است.
ولی اگر از این ایّام سوءاستفاده شود. چنانکه به خصوص در بین متجدّدین رسم شده - به جای این مراسم سازنده، به دنبال خرافات، مانند مراسم آتشپرستی چهارشنبه سوری و یا خرافهپرستی سیزدهبدر و یا فالگوش ایستادن که هنگام لحظه تحویل سال، پشت در میایستد، افرادی که در بیرون، کنار در عبور میکنند، اگر درباره مرگ و رنج و بدبختی بگویند، فال میزنند که امسال وضع ما فلاکتبار است و اگر صدای قهقهه و گفتار خوش بشنوند، فال میزنند که امسال زندگی خوش خواهیم داشت و ... روشن است که باطل گرایی و پناه بردن به امور پوچ و بیاساس، انسان را بیمحتوا خواهد کرد و آلوده نمودن نوروز به امور واهی، از خرد و خردمندی، دور است و باید خط بطلان بر چنین مراسمی کشید و روایت مذمّت نوروز، به خاطر اینگونه سوءاستفاده از جشن طبیعت است، ولی اگر حسن استفاده گردد، چنانکه نمونههایی از حسن استفاده ذکر شد، قطعاً باید آن را زنده نگه داشت و روایات مدح، متوجه اینگونه کارهای سازنده و حسن استفاده از مراسم نوروز خواهد بود. چنانکه محقق خبير، محدّث قمی، از امام صادق(ع) نقل میکند که به معلّی بن خُنیس فرمود: در نوروز، پس از غسل و پوشیدن لباس نو و خوشبو نمودن خود و پس از چهار رکعت نماز مخصوص، دعا کن و در فرازی از آن دعا آمده است در این روز به خدا چنین عرض کن:
«اَللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بَارِكْ لَنَا فِي يَوْمِنَا هَذَا اَلَّذِي فَضَّلْتَهُ وَ كَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ عَظَّمْتَ خَطَرَهُ»؛
«خدایا به محمّد و آلش(ع) برکت ده و در این روز (نوروز) ما که آن را فضیلت، کرامت و شرافت بخشیدی و شأنش را عظیم نمودی، به ما برکت ده و آن را برای ما مبارک گردان.»[١٧]
اسلام وقتی که ظهور کرد، در دوران جاهلیّت مراسمی وجود داشت، اکثر آنها برخلاف عقل، منطق و وجدان بود، خط بطلان بر روی همه آنها کشید، ولی مراسمی نیز وجود داشت، مانند تحریم جنگ در چهار ماه (رجب، ذیقعده، ذیحجّه و محرم) این رسم را که رسمی در خط امنیّت و آرامش است، امضاء نمود، رسم دخترکشی را مردود دانست، ولی سنّت دیه قتل انسان را که صد شتر بود، امضا کرد.
نتیجه اینکه: نوروز روز مبارک و مورد توجه امامان(ع) بود و اختصاصی به عجم ندارد، بلکه برای همه مسلمانان روز جشن و روز استثنایی است، مشروط بر اینکه همراه با مراسم صحیح و سازنده باشد و از هرگونه مراسم باطل و گناه، پرهیز گردد.
در این صورت میتوان آن را عید نامید، البته نه از اعیاد رسمی اسلامی، بلکه از اینرو که امیرمؤمنان علی(ع) فرمود:
«كُلُّ يَوْمٍ لاَ يُعْصَى اَللَّهُ فِيهِ فَهُوَ عِيدٌ»؛
«و هر روزی که در آن روز گناه نشود، آن روز، روز عید است.»[١٨]
پینوشتها:
[١] آقا محمّد مقدّس اصفهانی، الأوائل، ص ۵۸۴.
[٢] علّامه مجلسی، بحار، ج ۵۹، ص ۱۴۱.
[٣] جمعی از دانشمندان و نویسندگان، دایرةالمعارف یا فرهنگ و هنر، ص ۱۲۶۰.
[٤] علّامه مجلسی، بحار، ج ۵۹، ص ۱۴۱.
[٥] بحار، ج ۱۲، ص ۴۳. (ماجرای شکستن بتها در عصر نمرود، توسط حضرت ابراهیم، در قرآن، سوره انبیاء، آیه ۵۸ آمده است).
[٦] علّامه مجلسی، بحار، ج ۴۱، ص ۱۱۸.
[٧] علّامه مجلسی، بحار، ج ۵۹، ص ۹۲.
[٨] علّامه مجلسی، تفسیر مجمعالبیان، تفسیر قرطبی و روح آلوسی، تفسیر و روح البیان، ذیل آیه ۲۴۳ بقره.
[٩] معلّی بن خُنیس از دوستان و شیفتگان امام صادق(ع) بود، مرحوم شیخ طوسی (ره) در شأن او مینویسد: «وَ كَانَ مَحْمُوداً عِنْدَهُ وَ مَضَى عَلَى مِنْهَاجِهِ ؛ معلّی، در محضر امام صادق(ع) شخص ستودهای بود و در حالی که در صراط امام صادق(ع) بود، از دنیا رفت.» و شیخ بهایی (ره) میگوید: « اَلحَقُّ اِنَّ مُعلّی بن خُنَیسُ، مَمدوحٌ جِدّاً؛ حق این است که معلّی بن خنیس، مورد ستایش است.» (علّامه علیاری، بهجة الآمال، ج ۷، ص ۴۸)
از گفتنیها این که: داود بن علی، فرماندار مدینه از طرف عبدالله سفاح (اولين خليفه عباسی) معلّی بن خنیس را دستگیر کرد و به او گفت: «لیست نام شیعیان را به من بده.» معلّی نام آنها را فاش نساخت و با قاطعیّت گفت: اگر شیعیان، زیر قدمهایم باشند، قدمم را برنمیدارم، داود فرمان داد. گردن او را زدند و پیکر مطهرش را به دار آویختند، امام صادق(ع) مشغول نماز شده و او را نفرین کرد و هنوز سر از سجده بلند نکرده بود که صدای شیون بلند شد و گفتند داود بن علی از دنیا رفت...(اقتباس از: محمد بن يعقوب کلینی، اصول کافی، ج ۱، ص ۵۱۲ و ۵۱۲) امام صادق(ع) به داود بن علی در مورد کشتن معلّی اعتراض شدید کرد و فرمود: قَتَلتَ رَجُلاً مِن أَهلِ الجَنَّةِ؛ تو مردی از اهل بهشت را کشتی (علامه علیاری، بهجة الآمال، ج ۷، ص ۴۸).
[١٠] علّامه مجلسی، بحار، ج ۵۹ ص ۹۲.
[١١] شیخ طوسی، مصباح المتهجّد، ج ۲، ص ۵۹۱
[١٢] رشیدالدین ابن شهرآشوب طبرسی، مناقب آل ابیطالب، ج ۴، ص ۳۱۸ و ۳۱۹.
[١٣] محمدحسن رحیمیان، در سایه آفتاب، ص ۲۲۸ و ۲۲۷.
[١٤] علیرضا برازش، المعجم المفهرس لالفاظ احادیث بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۹۷۰۲.
[١٥] علّامه مجلسی، بحار، ج ۵۹، ص ۱۰۰ و ۱۰۱.
[١٦] آلعمران، ۱۹۰.
[١٧] شیخ عباس قمی، مفاتیحالجنان، ص ۵۵۱، (اعمال عید نوروز)، شیخ طوسی، متوفای ۴۶۰ ه ق، المصباح المتهجّد، ج ۲، ص ۵۹۱.
[١٨] سیّد رضی، نهجالبلاغه، حکمت ۴۲۸.
دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت
محمد محمدی اشتهاردی
برچسب ها: پاسخ به سوالات و شبهات دینی عید نوروز علامه مجلسی محمد محمدی اشتهاردی دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت
نظر دین اسلام در مورد عید نوروز چیست؟
آیا این سنت ملی با دین اسلام تناقض و منافات دارد؟
ودر ادامه این بحث روایات نوروز بررسی می شود
سوال :
دین اسلام ،
با آداب و سُنن ملّی چه رفتاری دارد؟ آیا آن ها را کنار می نهد؟
و خود به ساختن آداب و رسوم تازه می پردازد؟ یا آن ها را تأیید می کند و در کنار خویش می نشاند؟ و یا از میان آن ها گزینش می کند؟ خلاصه جواب این سوال این است :
مطلب 1
روایت های که در مخالفت با نوروز،
در کتاب های دینی موجود است ،
به هیچ روی قابل تأیید و اعتبار نیستند.
2 در روایت های موافق نوروز ،
به جهت شواهد و قرائن یاد شده،
می توان گفت که اصل آیین نوروز، مورد امضا و تأیید اسلام است؛
گرچه خصوصیت های یاد شده در احادیث را نمی توان تأیید کرد.
۳٫ چون نوروز در میان ایرانیان در دوره اسلامی رایج بوده ...و به عنوان سیره ای عمومی استمرار و ادامه داشته، نمی توان طرد و ردع آن را از سوی اسلام
با قواعد کلّی یا ادلّه سست. پذیرفت ؛ بلکه کنار گذاشتن چنین سیره هایی
نیازمند ادلّه خاص و قوی است.
۴٫ بر فرض که بپذیریم که ادلّه موافق و مخالف،
هیچ کدام قابل اعتماد و تأیید نیست، باز اقتضای قواعد عمومی دینی،
این است که اسلام مخالفتی با نوروز ندارد .
نوروز از ديدگاه اسلام
امام صادق(ع) فرمود:
((نوروز, روزى است كه خداوند از بندگانش پيمان هايى گرفت
كه تنها خداى يكتا را بپرستند, و براى او همتا قرار ندهند,
و ايمان به رسولان و حجت هاى خدا و امامان(ع) بياورند,
و روزى است كه كشتى نوح(ع) بر كوه جودى نشست...))
و نيز از آن حضرت نقل شده است كه فرمود:
((نوروز همان روزى است كه ابراهيم خليل(ع)
بت هاى قومش را شكست.))
........
نوروز, پيش از اسلام
پيش از اسلام, نخستين روز بهار را عيد
و جشن ملى به شمار مىآوردند
و از آن به ((عيد باستانى)) ياد مى كردند.
نيكو داشت نوروز پس از اسلام
پس از اسلام نيز طبق پاره اى روايات,
از اين روز تجليل شده است.
هم چنين بروز رخدادهايى مهم
موجب افزايش عظمت و احترام آن شده است.
در حديث ((معلى بن خنيس))(9)از امام صادق(ع) ـ كه علامه مجلسى مى گويدآن را در كتب معتبر ديده است ـ به چند رخداد بزرگ در نوروز,بعد از اسلام اشاره شده است,...................
نوروز; رستاخيز طبيعت......
نوروز, نخستين روز بهار است,
نخستين روز سبزترين فصل سال, سرآغاز زنده شدن زمين
و شكوفايى ها و وزيدن نسيم دل انگيز بهارى,
و چهچهه مرغان; همه چيز در بهار, نشان گر نشاط و طراوت است
و حتى باد شفابخش بهارى نويد زندگى تازه مى دهد,
بهار, درس خداشناسى و معادشناسى
و تحول و رشد و تكامل است,
اگر انسان ها از اين طبيعت زيبا, درس بياموزند,
در حقيقت اعتقاد به رستاخيز را آموخته اند,
در اين صورت بايد سرآغاز چنان بعثتى را روز برتر ناميد
و آن را جشن گرفت.
اگر مراسم نوروز, بر اين اساس پى ريزى گردد,
و انسانها خود را همگام و همگون با محتواى دعاى آغاز سال;
كه بيان گر تحول و نغمه توحيدى است, سازند كه:
((يا مقلب القلوب و الابصار, يا مدبر الليل و النهار,يا محول الحول والاحوال, حول حالنا الى احسن الحال;
اى خداوندى كه گرداننده قلب ها و چشم ها هستى,و تدبير كننده نظم شب و روز مى باشى,
اى دگرگون كننده حال و احوال,
حال ما را به نيكوترين حال تبديل ساز.))
قطعا نوروز براى آنها پر فايده خواهد بود.
آنان كه طعم توحيد را چشيده اند,
در ايام دل انگيز و پرنشاط آغاز بهار به پيروى از امامان(ع)
آياتى از قرآن همچون آيه زير را تلاوت كرده
و مفاهيم آن را در اعماق جانشان دريافت مى كنند كه:
((ان فى خلق السموات والارض واختلاف الليل والنهارلايات لاولى الالباب;(15)
همانا در خلقت آسمان هاو زمين و آمد و شد شب و روز,
قطعا نشانه هايى براى صاحبان انديشه است.))
هرگاه در مراسم نوروز, انسان ها به دنبال چنين مفاهيم سازندهو لذت بخشى بروند,قطعا, چنين روزى مبارك است,
ولى اگر از اين ايام سوء استفاده شود
و به جاى مراسم سازنده,
به خرافات روى آورند,
مراسمى مانند چهارشنبه سورى, ونحس بودن 13روز و........
. روشن است, كه باطل گرايى,
و پناه بردن به امور پوچ و بى اساس,
انسان را بى محتوا خواهد كرد,
و آلوده نمودن نوروز به امور واهى,
از خردورزى, دور است
اسلام وقتى كه ظهور كرد,
در دوران جاهليت مراسمى وجود داشت,
اكثر آنها برخلاف عقل, منطق و وجدان بود,
خط بطلان بر همه آنها كشيد,
ولى مراسمى نيز وجود داشت,
مانند تحريم جنگ در چهار ماه (رجب, ذىقعده, ذىحجه و محرم)
اين رسم را كه دربرگيرنده امنيت و آرامش است,
امضا نمود,
رسم دختركشى را مردود دانست,ولى سنت ديه قتل انسان راكه صد شتر بود, امضا كرد.
نوروز, مبارك, ستوده و مورد توجه امامان(ع) بود,
و اختصاصى به ايرانيان ندارد,
بلكه براى همه مسلمانان روز جشن و روز شگفت انگيزى است, مشروط بر اين كه با مراسم صحيح و سازنده همراه باشد,
و از هرگونه باطل انديشى و گناه, پرهيز گردد.
در اين صورت حتى مى توان آن را ((عيد)) ناميد,
بدان دليل كه اميرمومنان على(ع) فرمود:
((كل يوم لايعصى الله فيه فهو عيد;(16)
هر روزى كه در آن روز گناه نشود,
آن روز, روز عيد است.))
پى نوشتها:
1 ) آقا محمد مقدس اصفهانى, الاوائل, ص584. 2 )
علامه مجلسى, بحار, ج59, ص141. 3 )
جمعى از دانشمندان و نويسندگان,
دائره المعارف يا فرهنگ و هنر, ص1260. 4 )
بحار, ج59, ص92 و ج;11 ص342. 5 )
بحار, ج12, ص43.
(ماجراى شكستن بت ها در عصر نمرود
, به دست حضرت ابراهيم, درقرآن سوره انبيإ,آيه58آمده است)
6 ) علامه مجلسى, بحار, ج41, ص118
. 7 ) همان, ج59, ص92. 8 )
علامه طبرسى, تفسير مجمع البيان
, تفسير قرطبى و آلوسى, تفسير روح البيان
, ذيل آيه 243 بقره.
9 ) معلى بن خنيس از دوستان و شيفتگان امام صادق(ع) بود,
مرحوم شيخ طوسى(ره) در شإن او مى نويسد:
((و كان محمودا عنده و مضى على منهاجه;
معلى, در محضر امام صادق(ع) شخص ستوده اى بود,
و در حالى كه در صراط امام صادق(ع) بود, از دنيا رفت. ))
و شيخ بهايى(ره) مى گويد:
((الحق ان معلى بن خنيس, ممدوح جدا; حق اين است كه
معلى بن خنيس حقيقتا مورد ستايش است.))
علامه عليارى, بهجه الامال, ج7, ص48)
از گفتنى ها اين كه: داوود بن على,
فرماندار مدينه, به فرمان عبدالله سفاح
(اولين خليفه عباسى) معلى بن خنيس را دستگير كرد
و به او گفت: ((فهرست شيعيان را به من بده.))
معلى نام آنها را فاش نساخت, و با قاطعيت گفت:
اگر شيعيان, زير قدم هايم باشند
, قدمم را برنمى دارم, داوود فرمان داد گردن او را زدند,
و پيكر مطهرش را به دار آويختند, هنگامى كه امام صادق(ع)
از شهادت او آگاه شد, فرمود:
((قطعا براى داود نفرين مى كنم.))
امام صادق(ع) مشغول نماز شد
و هنوز سر از سجده بلند نكرده بود كه
صداى شيون بلند شد, و گفتند داود بن على از دنيا رفت...
(اقتباس از: محمد بن يعقوب كلينى,
اصول كافى, ج1, ص512 و 513.)
امام صادق(ع) به داوود بن على
در مورد كشتن معلى اعتراض كرد و فرمود:
((قتلت رجلا من إهل الجنه;
تو مردى از اهل بهشت را كشتى.))
(علامه عليارى, بهجه الامال, ج7,ص48) 10 )
علامه مجلسى, بحار, ج59, ص92. 11 )
شيخ طوسى, مصباح المتهجد, ج2, ص;591 محدث قمى,
مفاتيح الجنان, اعمال اول ماه و عيد نوروز. 12 ) رشيد الدين
ابن شهر آشوب طبرسى, مناقب آل ابى طالب,
ج4, ص318و319. 13 ) محمد حسن رحيميان,
در سايه آفتاب, ص228 و 227. 14 )
على رضا برازش, المعجم المفهرس
لالفاظ احاديث بحارالانوار, ج26, ص19702. 15 )
علامه مجلسى, بحار, ج59, ص100
و 101. 16 ) آل عمران (3) آيه 190. 17 )
سيد رضى, نهج البلاغه, حكمت 428.
نظر علماء درباره نوروز
#1
ارسال پیام
سید مهدی
در معارف اسلامي آمده است هر روزي كه در آن گناه صورت نگيرد، عيد است چنان كه حضرت علي(ع) ميفرمايد: "كل يوم لا يعصي الله فيه فهو يوم عيد."
نوروز از جمله اعيادي است كه تاريخ پيدايش آن قبل از اسلام است. اين عيد با آمدن اسلام و زدودن خرافات از چهرۀ آن مورد موافقت و تأييد اسلام قرار گرفت؛ در روايات نيز آمده است كه روزي براي حضرت علي(ع) هديهاي آوردند، حضرت فرمود اين چيست؟ گفتند: اي امير المؤمنين، امروز نوروز است. فرمود هر روز را براي ما نوروز قرار دهيد.
امام صادق(ع) درباره نوروز فرموده است: "هيچ نوروزي نيست كه ما در آن متوقع گشايش و فرجي نباشيم؛ زيرا نوروز از روزهاي ما و شيعيان ما است."
حال توجه عزیزان را به نظر عالمان دین درباره نوروز جلب می کنم:1. امام خميني(ره):"اين عيد، هر چند يك عيد اسلامي نيست ولي اسلام آن را نفي نكرده است."
2. مرحوم محمد حسين كاشف الغطاءنوروز مقتضاي جهان است در بشر و حيوان و جماد، بلكه در آسمان و زمين و هوا و فضا و بر اين اساس رواياتي از اهل بيت(ع) دربارۀ نوروز به ما رسيده كه عيد گرفتن را تأييد كرده اند و نيز به نماز، ذكر و عبادت سفارش نموده اند و ...
3. آیت الله مظاهری:
الف: بهترين چيزها در موقع تحویل، خواندن اين دعا، با توجه به معني است: «يا مقلّب القلوب و الابصار يا مدبّر الّيل و النّهار يا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الي احسن الحال». ای خدایی که همه چیز در دست تو است، سال خوشی به همۀ ما عنایت فرما.
و از خداوند متعال با توسل به اهل بیت«علیهم السلام» بخواهید در این سال، تقوا و رابطه با خودش و سلامتی و امنیت، مقدّر شما بکند و فرج حضرت ولی عصر«ارواحنافداه» انشاءالله حاصل شود. محدث قمی در مفاتیح، در آخر دستورات ماهها، نمازی در آن روز نقل می کند و بعد از نماز دعائی و در آن دعا شرافت و کرامت آن عید را نقل می کند که خواندن آن خوب است.
ب: هرکس باید جداً حساب سال را و گذشته را بکند و اگر گناهکار است، جداً توبه کند و با حالت توبه وارد سال شود.
ج:بايد اين آتش اختلاف كه در همه خانه ها رفته است، با دامن نزدن به آن خاموش شود و از گذشته ها هيچ حرفي زده نشود و گرمي و اتّحاد خانه و خانواده و مجالس با يگديگر حفظ شود.
4. آیت الله مبشرکاشانی:نماز و دعاهاي خاصي جهت تحويل سال در مفاتيح الجنان و كتب ادعيه ديگر آمده كه سزاوار است به آنها عمل شود،مطلب مهم توجه به لزوم تحول در سير انفسي انسان است كه به تحول در طبيعت بايد در انسان ايجاد شود پس بايد باتوجه دعاكنيم وبگوييم:
"يا مقلب القلوب والابصار،يامدبرالليل والنهار،يامحول الحول والاحوال،حول حالناالي احسن الحال "مدبر ودبير آفرينش در حوزه حالات بشري ،مقلب القلوب والابصار،ودر طبيعت مدبرالليل والنهار ومحول الحول الاحوال است كه باتدبير خود ،جهان را از حالي به حالي متحول نموده ودوآيت خود"ليل ونهار " راتدبير مي كند تا نظام احسن ،مستقر وپايدار باشد .
پس از حضرتش مسئلت مي نمائيم كه حال ما را به "احسن حال"تبديل نمايد زيرا طبيعت بشر به جهت تعاقب وتنازع دوآيت "نفس اماره ولوامه"دستخوش تحولاتي مي شود كه باتمايلات نفساني و وساوس شيطاني غالبا سير نزولي داشته و (اسوء الحال) مي گردد وفقط اوست كه قدرت تحويل اسوءالحال به احسن الحال را دارد .
پس از او مي خواهيم تا نظام هستي انسان نيز به احسن الحالات تبديل شود .
ترك گناه ،تطهير ظاهر وباطن ،نظافت لباس وخانه ومحيط كار ،تغيير روشهاي غلط زندگي ،به روشهاي صحيح ،تجليل از والدين ،ديد وبازديد وصله ارحام ، اداءحقوق الناس،راضي شدن از مردم وراضي نمودن ديگران كه به عللي از ما ناراضي باشند ،شادنمودن دلها با هبه وبخشش،عيادت مريض،دستگيري از فقرا ومستمندان ،ذكر وتوجه قلبي ولساني به خداوند متعال وتوسل به اهل البيت عليهم السلام و ... تماما از اموري هستند كه از علائم استجابت دعاي ما هنگام سال تحويل وتحول وتكامل روح ونفس انسان مي باشد.
5. آیت الله العظمي علوی گرگانی:تحویل سال باید در حقیقت تحول در روح و روان انسانها و زنده شدن نفس غفلت زده انسان باشد همانطور که در عالم طبیعت نیز بیداری طبیعت به وجود می آید و این همان معنای حقیقی یا محول الحول و الاحوال است و لذا در روایات سفارش شده که در هنگام تحویل سال سیصد و شصت مرتبه ذکر یا محول الحول و الاحوال الی آخر خوانده شود که این خود شاید باعث بیداری نفس انسان در این دنیای ظلمانی و پر از فتنه شود و چقدر خوب است که علاوه بر هفت سین باستانی از هفت سین قرآنی که امیر المومنین علی علیه السلام دستور داده اند استفاده شود و آن این است که :بر روی ظرف چینی با زعفرانی که با گلاب مخلوط شده این هفت ذکر قرآنی نوشته شود :1 _ سلام علی آل یاسین 2 _ سلام علی نوح فی العالمین 3 _ سلام علی ابراهیم 4 _ سلام علی موسی و هارون 5 _ سلام قولا من رب رحیم 6 _ سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین 7 _ سلام هی حتی مطلع الفجر سپس این نوشته ها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و یا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانید امید است که باعث دفع بلا و کسب سلامتی در طول سال جدید شود .
نظر علماء درباره نوروز
#1
ارسال پیام
سید مهدی
در معارف اسلامي آمده است هر روزي كه در آن گناه صورت نگيرد، عيد است چنان كه حضرت علي(ع) ميفرمايد: "كل يوم لا يعصي الله فيه فهو يوم عيد."
نوروز از جمله اعيادي است كه تاريخ پيدايش آن قبل از اسلام است. اين عيد با آمدن اسلام و زدودن خرافات از چهرۀ آن مورد موافقت و تأييد اسلام قرار گرفت؛ در روايات نيز آمده است كه روزي براي حضرت علي(ع) هديهاي آوردند، حضرت فرمود اين چيست؟ گفتند: اي امير المؤمنين، امروز نوروز است. فرمود هر روز را براي ما نوروز قرار دهيد.
امام صادق(ع) درباره نوروز فرموده است: "هيچ نوروزي نيست كه ما در آن متوقع گشايش و فرجي نباشيم؛ زيرا نوروز از روزهاي ما و شيعيان ما است."
حال توجه عزیزان را به نظر عالمان دین درباره نوروز جلب می کنم:1. امام خميني(ره):"اين عيد، هر چند يك عيد اسلامي نيست ولي اسلام آن را نفي نكرده است."
2. مرحوم محمد حسين كاشف الغطاءنوروز مقتضاي جهان است در بشر و حيوان و جماد، بلكه در آسمان و زمين و هوا و فضا و بر اين اساس رواياتي از اهل بيت(ع) دربارۀ نوروز به ما رسيده كه عيد گرفتن را تأييد كرده اند و نيز به نماز، ذكر و عبادت سفارش نموده اند و ...
3. آیت الله مظاهری:
الف: بهترين چيزها در موقع تحویل، خواندن اين دعا، با توجه به معني است: «يا مقلّب القلوب و الابصار يا مدبّر الّيل و النّهار يا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الي احسن الحال». ای خدایی که همه چیز در دست تو است، سال خوشی به همۀ ما عنایت فرما.
و از خداوند متعال با توسل به اهل بیت«علیهم السلام» بخواهید در این سال، تقوا و رابطه با خودش و سلامتی و امنیت، مقدّر شما بکند و فرج حضرت ولی عصر«ارواحنافداه» انشاءالله حاصل شود. محدث قمی در مفاتیح، در آخر دستورات ماهها، نمازی در آن روز نقل می کند و بعد از نماز دعائی و در آن دعا شرافت و کرامت آن عید را نقل می کند که خواندن آن خوب است.
ب: هرکس باید جداً حساب سال را و گذشته را بکند و اگر گناهکار است، جداً توبه کند و با حالت توبه وارد سال شود.
ج:بايد اين آتش اختلاف كه در همه خانه ها رفته است، با دامن نزدن به آن خاموش شود و از گذشته ها هيچ حرفي زده نشود و گرمي و اتّحاد خانه و خانواده و مجالس با يگديگر حفظ شود.
4. آیت الله مبشرکاشانی:نماز و دعاهاي خاصي جهت تحويل سال در مفاتيح الجنان و كتب ادعيه ديگر آمده كه سزاوار است به آنها عمل شود،مطلب مهم توجه به لزوم تحول در سير انفسي انسان است كه به تحول در طبيعت بايد در انسان ايجاد شود پس بايد باتوجه دعاكنيم وبگوييم:
"يا مقلب القلوب والابصار،يامدبرالليل والنهار،يامحول الحول والاحوال،حول حالناالي احسن الحال "مدبر ودبير آفرينش در حوزه حالات بشري ،مقلب القلوب والابصار،ودر طبيعت مدبرالليل والنهار ومحول الحول الاحوال است كه باتدبير خود ،جهان را از حالي به حالي متحول نموده ودوآيت خود"ليل ونهار " راتدبير مي كند تا نظام احسن ،مستقر وپايدار باشد .
پس از حضرتش مسئلت مي نمائيم كه حال ما را به "احسن حال"تبديل نمايد زيرا طبيعت بشر به جهت تعاقب وتنازع دوآيت "نفس اماره ولوامه"دستخوش تحولاتي مي شود كه باتمايلات نفساني و وساوس شيطاني غالبا سير نزولي داشته و (اسوء الحال) مي گردد وفقط اوست كه قدرت تحويل اسوءالحال به احسن الحال را دارد .
پس از او مي خواهيم تا نظام هستي انسان نيز به احسن الحالات تبديل شود .
ترك گناه ،تطهير ظاهر وباطن ،نظافت لباس وخانه ومحيط كار ،تغيير روشهاي غلط زندگي ،به روشهاي صحيح ،تجليل از والدين ،ديد وبازديد وصله ارحام ، اداءحقوق الناس،راضي شدن از مردم وراضي نمودن ديگران كه به عللي از ما ناراضي باشند ،شادنمودن دلها با هبه وبخشش،عيادت مريض،دستگيري از فقرا ومستمندان ،ذكر وتوجه قلبي ولساني به خداوند متعال وتوسل به اهل البيت عليهم السلام و ... تماما از اموري هستند كه از علائم استجابت دعاي ما هنگام سال تحويل وتحول وتكامل روح ونفس انسان مي باشد.
5. آیت الله العظمي علوی گرگانی:تحویل سال باید در حقیقت تحول در روح و روان انسانها و زنده شدن نفس غفلت زده انسان باشد همانطور که در عالم طبیعت نیز بیداری طبیعت به وجود می آید و این همان معنای حقیقی یا محول الحول و الاحوال است و لذا در روایات سفارش شده که در هنگام تحویل سال سیصد و شصت مرتبه ذکر یا محول الحول و الاحوال الی آخر خوانده شود که این خود شاید باعث بیداری نفس انسان در این دنیای ظلمانی و پر از فتنه شود و چقدر خوب است که علاوه بر هفت سین باستانی از هفت سین قرآنی که امیر المومنین علی علیه السلام دستور داده اند استفاده شود و آن این است که :بر روی ظرف چینی با زعفرانی که با گلاب مخلوط شده این هفت ذکر قرآنی نوشته شود :1 _ سلام علی آل یاسین 2 _ سلام علی نوح فی العالمین 3 _ سلام علی ابراهیم 4 _ سلام علی موسی و هارون 5 _ سلام قولا من رب رحیم 6 _ سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین 7 _ سلام هی حتی مطلع الفجر سپس این نوشته ها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و یا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانید امید است که باعث دفع بلا و کسب سلامتی در طول سال جدید شود .
نظر علماء درباره نوروز
#1
ارسال پیام
سید مهدی
در معارف اسلامي آمده است هر روزي كه در آن گناه صورت نگيرد، عيد است چنان كه حضرت علي(ع) ميفرمايد: "كل يوم لا يعصي الله فيه فهو يوم عيد."
نوروز از جمله اعيادي است كه تاريخ پيدايش آن قبل از اسلام است. اين عيد با آمدن اسلام و زدودن خرافات از چهرۀ آن مورد موافقت و تأييد اسلام قرار گرفت؛ در روايات نيز آمده است كه روزي براي حضرت علي(ع) هديهاي آوردند، حضرت فرمود اين چيست؟ گفتند: اي امير المؤمنين، امروز نوروز است. فرمود هر روز را براي ما نوروز قرار دهيد.
امام صادق(ع) درباره نوروز فرموده است: "هيچ نوروزي نيست كه ما در آن متوقع گشايش و فرجي نباشيم؛ زيرا نوروز از روزهاي ما و شيعيان ما است."
حال توجه عزیزان را به نظر عالمان دین درباره نوروز جلب می کنم:1. امام خميني(ره):"اين عيد، هر چند يك عيد اسلامي نيست ولي اسلام آن را نفي نكرده است."
2. مرحوم محمد حسين كاشف الغطاءنوروز مقتضاي جهان است در بشر و حيوان و جماد، بلكه در آسمان و زمين و هوا و فضا و بر اين اساس رواياتي از اهل بيت(ع) دربارۀ نوروز به ما رسيده كه عيد گرفتن را تأييد كرده اند و نيز به نماز، ذكر و عبادت سفارش نموده اند و ...
3. آیت الله مظاهری:
الف: بهترين چيزها در موقع تحویل، خواندن اين دعا، با توجه به معني است: «يا مقلّب القلوب و الابصار يا مدبّر الّيل و النّهار يا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الي احسن الحال». ای خدایی که همه چیز در دست تو است، سال خوشی به همۀ ما عنایت فرما.
و از خداوند متعال با توسل به اهل بیت«علیهم السلام» بخواهید در این سال، تقوا و رابطه با خودش و سلامتی و امنیت، مقدّر شما بکند و فرج حضرت ولی عصر«ارواحنافداه» انشاءالله حاصل شود. محدث قمی در مفاتیح، در آخر دستورات ماهها، نمازی در آن روز نقل می کند و بعد از نماز دعائی و در آن دعا شرافت و کرامت آن عید را نقل می کند که خواندن آن خوب است.
ب: هرکس باید جداً حساب سال را و گذشته را بکند و اگر گناهکار است، جداً توبه کند و با حالت توبه وارد سال شود.
ج:بايد اين آتش اختلاف كه در همه خانه ها رفته است، با دامن نزدن به آن خاموش شود و از گذشته ها هيچ حرفي زده نشود و گرمي و اتّحاد خانه و خانواده و مجالس با يگديگر حفظ شود.
4. آیت الله مبشرکاشانی:نماز و دعاهاي خاصي جهت تحويل سال در مفاتيح الجنان و كتب ادعيه ديگر آمده كه سزاوار است به آنها عمل شود،مطلب مهم توجه به لزوم تحول در سير انفسي انسان است كه به تحول در طبيعت بايد در انسان ايجاد شود پس بايد باتوجه دعاكنيم وبگوييم:
"يا مقلب القلوب والابصار،يامدبرالليل والنهار،يامحول الحول والاحوال،حول حالناالي احسن الحال "مدبر ودبير آفرينش در حوزه حالات بشري ،مقلب القلوب والابصار،ودر طبيعت مدبرالليل والنهار ومحول الحول الاحوال است كه باتدبير خود ،جهان را از حالي به حالي متحول نموده ودوآيت خود"ليل ونهار " راتدبير مي كند تا نظام احسن ،مستقر وپايدار باشد .
پس از حضرتش مسئلت مي نمائيم كه حال ما را به "احسن حال"تبديل نمايد زيرا طبيعت بشر به جهت تعاقب وتنازع دوآيت "نفس اماره ولوامه"دستخوش تحولاتي مي شود كه باتمايلات نفساني و وساوس شيطاني غالبا سير نزولي داشته و (اسوء الحال) مي گردد وفقط اوست كه قدرت تحويل اسوءالحال به احسن الحال را دارد .
پس از او مي خواهيم تا نظام هستي انسان نيز به احسن الحالات تبديل شود .
ترك گناه ،تطهير ظاهر وباطن ،نظافت لباس وخانه ومحيط كار ،تغيير روشهاي غلط زندگي ،به روشهاي صحيح ،تجليل از والدين ،ديد وبازديد وصله ارحام ، اداءحقوق الناس،راضي شدن از مردم وراضي نمودن ديگران كه به عللي از ما ناراضي باشند ،شادنمودن دلها با هبه وبخشش،عيادت مريض،دستگيري از فقرا ومستمندان ،ذكر وتوجه قلبي ولساني به خداوند متعال وتوسل به اهل البيت عليهم السلام و ... تماما از اموري هستند كه از علائم استجابت دعاي ما هنگام سال تحويل وتحول وتكامل روح ونفس انسان مي باشد.
5. آیت الله العظمي علوی گرگانی:تحویل سال باید در حقیقت تحول در روح و روان انسانها و زنده شدن نفس غفلت زده انسان باشد همانطور که در عالم طبیعت نیز بیداری طبیعت به وجود می آید و این همان معنای حقیقی یا محول الحول و الاحوال است و لذا در روایات سفارش شده که در هنگام تحویل سال سیصد و شصت مرتبه ذکر یا محول الحول و الاحوال الی آخر خوانده شود که این خود شاید باعث بیداری نفس انسان در این دنیای ظلمانی و پر از فتنه شود و چقدر خوب است که علاوه بر هفت سین باستانی از هفت سین قرآنی که امیر المومنین علی علیه السلام دستور داده اند استفاده شود و آن این است که :بر روی ظرف چینی با زعفرانی که با گلاب مخلوط شده این هفت ذکر قرآنی نوشته شود :1 _ سلام علی آل یاسین 2 _ سلام علی نوح فی العالمین 3 _ سلام علی ابراهیم 4 _ سلام علی موسی و هارون 5 _ سلام قولا من رب رحیم 6 _ سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین 7 _ سلام هی حتی مطلع الفجر سپس این نوشته ها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و یا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانید امید است که باعث دفع بلا و کسب سلامتی در طول سال جدید شود .
نظر علماء درباره نوروز
در معارف اسلامي آمده است هر روزي كه در آن گناه صورت نگيرد، عيد است چنان كه حضرت علي(ع) ميفرمايد: "كل يوم لا يعصي الله فيه فهو يوم عيد."
نوروز از جمله اعيادي است كه تاريخ پيدايش آن قبل از اسلام است. اين عيد با آمدن اسلام و زدودن خرافات از چهرۀ آن مورد موافقت و تأييد اسلام قرار گرفت؛ در روايات نيز آمده است كه روزي براي حضرت علي(ع) هديهاي آوردند، حضرت فرمود اين چيست؟ گفتند: اي امير المؤمنين، امروز نوروز است. فرمود هر روز را براي ما نوروز قرار دهيد.
امام صادق(ع) درباره نوروز فرموده است: "هيچ نوروزي نيست كه ما در آن متوقع گشايش و فرجي نباشيم؛ زيرا نوروز از روزهاي ما و شيعيان ما است."
حال توجه عزیزان را به نظر عالمان دین درباره نوروز جلب می کنم:1. امام خميني(ره):"اين عيد، هر چند يك عيد اسلامي نيست ولي اسلام آن را نفي نكرده است."
2. مرحوم محمد حسين كاشف الغطاءنوروز مقتضاي جهان است در بشر و حيوان و جماد، بلكه در آسمان و زمين و هوا و فضا و بر اين اساس رواياتي از اهل بيت(ع) دربارۀ نوروز به ما رسيده كه عيد گرفتن را تأييد كرده اند و نيز به نماز، ذكر و عبادت سفارش نموده اند و ...
3. آیت الله مظاهری:
الف: بهترين چيزها در موقع تحویل، خواندن اين دعا، با توجه به معني است: «يا مقلّب القلوب و الابصار يا مدبّر الّيل و النّهار يا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الي احسن الحال». ای خدایی که همه چیز در دست تو است، سال خوشی به همۀ ما عنایت فرما.
و از خداوند متعال با توسل به اهل بیت«علیهم السلام» بخواهید در این سال، تقوا و رابطه با خودش و سلامتی و امنیت، مقدّر شما بکند و فرج حضرت ولی عصر«ارواحنافداه» انشاءالله حاصل شود. محدث قمی در مفاتیح، در آخر دستورات ماهها، نمازی در آن روز نقل می کند و بعد از نماز دعائی و در آن دعا شرافت و کرامت آن عید را نقل می کند که خواندن آن خوب است.
آيا اهميت دادن به عيد نوروز بدعت نيست؟
باسمه تعالي
جهت استحضار جنابعالي و خوانندگان گرامي نظريه فقهاي بزرگ شيعه و رواياتي را كه از ائمه عليهم السلام آمده ذكر مي كنيم و آن سيره خلفاي اهل سنت را در گرامي داشتن عيد نوروز نقل مي كنيم و قضاوت را به عهده خوانندگان گرامي مي گذاريم
نظريه فقهاي بزرگ شيعه نسبت به نوروز
ابن فهد حلي از فقهاي بزرگ شيعه مي فرمايد: «يوم النيروز يوم جليل القدر». روز نوروز يك روز با عظمتي است. المهذب البارع، ج 1، شرح ص 191.
حضرت آيت اللّه العظمي خوئي در پاسخ به استفتايي پيرامون فضيلت و اعمال عيد نوروز پرسيده اند، ايشان پاسخ داده اند: «لا بأس بالاتيان بالأعمال المذكورة رجاء ، والله العالم». اگر اين اعمال را به قصد رجاء باشد نه به قصد ورود، اشكال ندارد.صراط النجاة للميرزا جواد التبريزي، ج 2، ص 426.
از حضرت آيت اللّه العظمي سيستاني پرسيده اند: «هل يعد اعتبار النيروز عيدا من البدع في الدين؟»
كه آيا معتبر دانستن عيد نوروز بدعت است؟
پاسخ داده اند: «لا يعد بدعة». خير، بدعت شمرده نمي شود.
فقهاي شيعه به استناد روايات متعدد، فتوي به استحباب غسل روز نوروز داده اند.
علامه حلي مي فرمايد: «ويستحب الغسل ليلة الفطر... ويوم النيروز للفرس». غسل شب عيد فطر و... و نوروز مستحب است. منتهي المطلب (ط.ق)، ج 1، ص 130.
همين فتوي را مرحوم ابن فهد در مهذب ج 1، ص 191، صاحب حدائق در حدائق، ج 4، ص 234، و مقدس اردبيلي در مجمع الفائدة، ج 7، ص 19.
صاحب جواهر مي فرمايد: «وأما غسل يوم النيروز فعلي المشهور بين المتأخرين بل لم أعثر علي مخالف فيه».
و اما استحباب غسل روز نوروز، نظريه مشهور ميان متأخرين است بلكه در ميان فقهاء كسي را مخالف نيافتم. جواهر الكلام، ج 5، ص 41.
سخنان ائمه عليهم السلام در باره نوروز
شيخ صدوق نقل مي كند: «وأتي علي عليه السلام بهدية النيروز ، فقال عليه السلام : ما هذا؟»
خدمت حضرت امير (ع) هديه اي آوردند، حضرت فرمود اين چه هديه اين است؟ پاسخ دادند: «يا أمير المؤمنين اليوم النيروز»اين هديه روز نوروز است، حضرت هديه را پذيرفت و فرمود «اصنعوا لنا كل يوم نيروزا». شما هر روز را براي ما نوروز قرار دهيد. (هر روزتان نوروز باد). من لا يحضره الفقيه، ج 3، ص 300، ح 4073 .
از اين روايت استفاده مي شود كه حضرت هيچگونه مخالفتي با عيد نوروز نفرمودند، بلكه فرمودند هر روزتان نوروز باد.
و در روايت ديگري حضرت امير عليه السلام فرمود: «اليوم لنا عيد ، وغدا لنا عيد ، وكل يوم لا نعصي الله فيه فهو لنا عيد
امروز براي ما عيد است و فردا هم عيد ما هست و هر روز كه خدا را معصيت نكنيم آن روز عيد ما است.
مستدرك الوسائل، ج 6، ص 154، ح 6679.
شيخ طوسي در مصباح از امام صادق (ع) نقل كرده كه حضرت به معلي بن خنيس فرمودند: «إذا كان يوم النيروز فاغتسل والبس أنظف ثيابك ، وتطيب بأطيب طيبك ، وتكون ذلك اليوم صائما
روز نوروز غسل كن و پاكيزه ترين لباست را بپوش و خود را خوشبو نما و اين روز را روزه بگير و بعد از نماز ظهر و عصر چهار ركعت نماز (با آداب خاصي) بجاي آور و دعا كن «يغفر لك ذنوب خمسين سنة». خداوند گناه پنجاه سال تو را مي آمرزد.
وسائل الشيعة (آل البيت)، ج 8، ص 172 - 173، ح 10338، مصباح المتهجد : 790.
ابن فهد حلي در مهذب نقل كرده كه امام صادق (ع) به معلي بن خنيس فرمود: «إن يوم النيروز هو اليوم الذي أخذ فيه النبي ( صلي الله عليه وآله ) لأمير المؤمنين ( عليه السلام ) العهود بغدير خم فأقروا له بالولاية ، فطوبي لمن ثبت عليها ، والويل لمن نكثها»
روز نوروز همان روزي است كه پيامبر اكرم صلّي اللّه عليه وآله در غدير خم، از مردم نسبت به امير مؤمنان (ع) عهد و پيمان گرفت. و در اين روز با ولايت علي (ع) تجديد پيمان نماييد، خوشا به حال كسي كه در ولايت علي (ع) ثابت قدم بماند و واي به حال كسي كه پيمان شكني كند.
و حضرت در ادامه فرمود: «وما من يوم نيروز إلا ونحن نتوقع فيه الفرج ، لأنه من أيامنا حفظه الفرس وضيعتموه».
ما در روز نوروز انتظار فرج داريم، زيرا آن روز از روزهاي ويژه ما اهل بيت است كه شما آن را ضايع كرديد ولي فارسها آن را حفظ كردند.
المهذب : 194، وسائل الشيعة (آل البيت)، ج 8، ص 173 ، ح 10339، والبحار 59 : 119.
ب: هرکس باید جداً حساب سال را و گذشته را بکند و اگر گناهکار است، جداً توبه کند و با حالت توبه وارد سال شود.
ج:بايد اين آتش اختلاف كه در همه خانه ها رفته است، با دامن نزدن به آن خاموش شود و از گذشته ها هيچ حرفي زده نشود و گرمي و اتّحاد خانه و خانواده و مجالس با يگديگر حفظ شود.
4. آیت الله مبشرکاشانی:نماز و دعاهاي خاصي جهت تحويل سال در مفاتيح الجنان و كتب ادعيه ديگر آمده كه سزاوار است به آنها عمل شود،مطلب مهم توجه به لزوم تحول در سير انفسي انسان است كه به تحول در طبيعت بايد در انسان ايجاد شود پس بايد باتوجه دعاكنيم وبگوييم:
"يا مقلب القلوب والابصار،يامدبرالليل والنهار،يامحول الحول والاحوال،حول حالناالي احسن الحال "مدبر ودبير آفرينش در حوزه حالات بشري ،مقلب القلوب والابصار،ودر طبيعت مدبرالليل والنهار ومحول الحول الاحوال است كه باتدبير خود ،جهان را از حالي به حالي متحول نموده ودوآيت خود"ليل ونهار " راتدبير مي كند تا نظام احسن ،مستقر وپايدار باشد .
پس از حضرتش مسئلت مي نمائيم كه حال ما را به "احسن حال"تبديل نمايد زيرا طبيعت بشر به جهت تعاقب وتنازع دوآيت "نفس اماره ولوامه"دستخوش تحولاتي مي شود كه باتمايلات نفساني و وساوس شيطاني غالبا سير نزولي داشته و (اسوء الحال) مي گردد وفقط اوست كه قدرت تحويل اسوءالحال به احسن الحال را دارد .
پس از او مي خواهيم تا نظام هستي انسان نيز به احسن الحالات تبديل شود .
ترك گناه ،تطهير ظاهر وباطن ،نظافت لباس وخانه ومحيط كار ،تغيير روشهاي غلط زندگي ،به روشهاي صحيح ،تجليل از والدين ،ديد وبازديد وصله ارحام ، اداءحقوق الناس،راضي شدن از مردم وراضي نمودن ديگران كه به عللي از ما ناراضي باشند ،شادنمودن دلها با هبه وبخشش،عيادت مريض،دستگيري از فقرا ومستمندان ،ذكر وتوجه قلبي ولساني به خداوند متعال وتوسل به اهل البيت عليهم السلام و ... تماما از اموري هستند كه از علائم استجابت دعاي ما هنگام سال تحويل وتحول وتكامل روح ونفس انسان مي باشد.
5. آیت الله العظمي علوی گرگانی:تحویل سال باید در حقیقت تحول در روح و روان انسانها و زنده شدن نفس غفلت زده انسان باشد همانطور که در عالم طبیعت نیز بیداری طبیعت به وجود می آید و این همان معنای حقیقی یا محول الحول و الاحوال است و لذا در روایات سفارش شده که در هنگام تحویل سال سیصد و شصت مرتبه ذکر یا محول الحول و الاحوال الی آخر خوانده شود که این خود شاید باعث بیداری نفس انسان در این دنیای ظلمانی و پر از فتنه شود و چقدر خوب است که علاوه بر هفت سین باستانی از هفت سین قرآنی که امیر المومنین علی علیه السلام دستور داده اند استفاده شود و آن این است که :بر روی ظرف چینی با زعفرانی که با گلاب مخلوط شده این هفت ذکر قرآنی نوشته شود :1 _ سلام علی آل یاسین 2 _ سلام علی نوح فی العالمین 3 _ سلام علی ابراهیم 4 _ سلام علی موسی و هارون 5 _ سلام قولا من رب رحیم 6 _ سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین 7 _ سلام هی حتی مطلع الفجر سپس این نوشته ها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و یا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانید امید است که باعث دفع بلا و کسب سلامتی در طول سال جدید شود .
موضوعات مرتبط: پاسخ به شبهات دینی ، مناسبت ها
